Japoniaren ondamendia

Bi hilabetez telebista guztietan agertu den berri bati buruz hitz egingo dut Japonian gertatzen ari den arazoari buruz:

2011ren martxoaren 11n Japonian 8,9 magnitudeko (Richter eskalan)  lurrikara bat izan zuten eta horrek 10m-ko olatuak zituen tsunami bat sortarazi zuen.  Tsunami honek Fukushima, Miyagi eta Iwate hirietara heldu zen, non kotxeak, etxeak, itsasontziak …  eraman zituen.

 

Lurrikara eta Tsunamiaren ondorioak:

Guztira 14.949 hildako eta 9.880 desagertu daude. Japoniako poliziak esan duenez, desagertu eta hildakoen kopurua ez da asko handituko.

Orain, 6 aste pasa ondoren, 117.000 pertsona dira errefuxioetan daudenak eta ez dute leku gehiagorik errefuxiatu gehiago mantentzeko.

Fukushimako zentral nuklearra:

Lurrikara jasan ondoren, Fukushimako zentral nuklearraren erreaktoreak ez zeuden batere egonkortuta eta arriskua jaisteko, erreaktoreek zuten presioa jaitsi zuten.

Hurrengo egunean, 3. Erreaktorea eztanda egin zuen, honen ondorioz, zentral barruan zegoen erradiaktibitatea normalean egoten zenaren 1.000 zen; eta zentralaren inguruan,  70 aldiz handiagoa. 

Fukushimako ateak itxi ziren; bertara sartu ahal ziren bakarrak samurai izenez deitzen dieten boluntario batzuk dira; zeinek haien bizitza emateko prest daude beste milioika pertsona salbatzeko.

Bi hilabete geroago Fukushimako ateak irekitzen dira eta lehenengo erreaktorea errefrigeratzeko, eta horrela, lehenengo erreaktorea amatatzeko eta  substantzia erradioaktiboaren isurketa geldiarazteko.

Honekin batera, filtroekin, erreaktorean airean dagoen erradioaktibitatea kentzea lortuko dute.

Etorkizunari begira …

Gobernuak 11.000 milioi euro erabiliko ditu etxebizitzak eraikitzeko; espero da etxebizitza horietako 300.000 hilabete honen bukaerarako bukatuta egotea.

Beste 22.000 milioi euro erabiliko ditu desagertu diren herri batzuk berreraikitzeko, sortu diren 25 milioi tona zabor kentzeko, biktimak indemnizatzeko eta ekonomia egonkortzeko eta sustatzeko erabiliko dute

KOPLA ZAHARRAK

KOPLA ZAHARRAK:

Ahoz Aho transmititzen den euskal literatura mota da. Eta ahoz aho transmititu direnez, erraza da abesti baten bertsio bat baino gehiago aurkitzea.

Usadio zaharretan oinarrituta daude, eta egiteko soziala dute ospakizunetan abestekoak direlako; Santa Ageda, olentzero…

Euskal literatura tradizionaleko altxorrik preziatuenak dira.

Uste da erdi arotik datozela.

Oro har, bata bestearen atzean kantatzen dira, eta zortzi-hamar ahapaldikoak izaten dira.

Ahapaldi bakoitza 4 bertsotakoak dira oro har, teknika poetiko oso zehatz batekin egindakoak.

Koplek egitura bikoitza izaten dute. Lehenengo bi bertsoak naturako fenomeno bati buruzkoak izaten dira, irudi sinbolikoa sortzen duen irudi adierazgarri bati buruzkoak;

Bigarren zatian, azken bi bertsoek gurari bat adierazten dute, bertsoaren esanahia azaltzen duen irudi fokala marrazten da.

Koplaren indarra edo eduki garrantzitsuena azken bi bertsoetan biltzen da, baina naturarekin zerikusia duen ikurra erabiltzen da; eta estilizaziorako, arrazoia erabili beharrean irudiak erabiltzen dira.

Ikurraren eta mezu zehatzaren artean koherentziarik ez egoteak oso deigarria da. Koplaren bi zatien artean ez dago lotuko dituen partikula bat ere, eta horixe da koplen ezaugarri nagusiena.

Erabilitako ikurrak eta irudiak alderatuz, ohartu ahal gara, pirinioetako alde bakoitzean ezberdinak direla.

Iparraldean irudi estetikoari edukiari baino gehiago begiratzen diote; hegoaldean, berriz, alderantziz da.

BALADAK:

Baladak kantu narratibo laburrak dira eta hauek gertaera batzuk kontatzen dituzte. Istorio laburrak dira eta askotan amaieratik hasten dira, bertan tratatzen diren gaiak askotan gai bortitzak dira, hau da, ezinezko maitasuna, hilketak, borrokak…

Baladetan ez dago lekuaren deskripziorik, ez datu orokorrik.

Euskal literaturan balada hitza eta erromantze hitza erabiltzen da, baina Euskal baladek Europa iparraldeko baladen antza dute eta ez Espainiako erromantzeena. Europan baladak erdi aroan finkatu egin ziren eta gaur egun arte iraun dute. Naturako irudiak erabiltzen dira lehen bi lerroetan normalean. Berezitasunak edukiari eta istorioari begiratuz, honela sailka ditzakegu: Eredu epikoa, Eredu epiko-lirikoa eta Eredu lirikoa.

Eredu epikoa: XV-XVImendeetakoak. Erdi-aro bukaerako gudak eta jauntxoen ekintza, bizi-giroa, eta banderizoei (dorretxeetan bizi zitren jauntxoen alde borrokatzen ziren soldaduei) buruz mintzatzen dira. Beotibarko gudua, bereterretxen kantoria eta alos torrea.

Eredu epiko-lirikoa: XVII mendean. Guduak eta maitasuna dituzte kontagai eta ezin dira garaiko kronikatzat hartu, ez baitira oso zehatzak. Brodatzen ari nintzen, Peru guria.

Eredu lirikoa: XVIII mendekoak. Gaiak sinbolopean emanak datoz eta elkariizketaren bidez agertzen dira. Amodioa dute ia gai bakarra eta gehienak Ipar-Euskal Herrian bildu dira: Maitia non zira, Jaun baruak aspaldi.

MARIJESIAK

Marijesiak Gernika eta inguruko herrietako tradizio bat da, non gizon eta emakume talde batek Jesusen jaiotzari buruzko bertsoak kantatzen dituzten gabon aurreko bederatzi egunetan. Erronda-kanta izeneko neguko tradizioen multzoan kokatzen da, Santa Ageda tradizioa bezala. Antzerki generoko ezaugarriak ere baditu. Marijesiak aztertu dituztenen artean, Resurreccion Maria Azkue dago tradizio honetako 90 kanta bilduz.

Gabon aurreko bederatzi goizaldez kale arteko haize hotza doinu bihurtu eta gernikarren lo geldia esnatzera dator.

Hain da zaharra oitura hau non herriko zaharrenek ere ez dakite noiztik egiten den.

Bizkaiko herri askotan ospatzen den ohitura bada ere, indarrik handiena Gernika-Lumon dau, baliteke gaur ezagutzen ditugun Marijesiak antzerki gisa egiten zirenetariko “Misterio” baten zati izatea.

Marijesiak bide luzea egin dute, dakigun baino luzeago agian gure ganaino bizirik heltzeko.

Eta gaur, atzo bezala, ohiturak honela agintzen du:

Erronda goizaldeko lauretan hasten da, Andra Mari eleizako ate zaharraren aurrean, bakarlariak, hau beti metro batzuk aurretik eta taldeak belaunikoz bertso bat abesten dute.

Gero, pausu biziz, erloju-orratzen noranzkoren kontra doan ibilbidea osatu (sinistrorsum erara), eleiz ate guztietan aipatu bezalako geldiunetxoa eginez. Eta Historia Sakratua osoa garaunduko deuskue bertsoz-bertso, batak esan eta besteek erantzun. Adan izan zenetik Kristoren jaiotzararte, herriaren adimenetik ateratako irudi biziz osoturiko 28 koplatan.

Bederatzigarren goizaldeko erronda hurrengo eguerdirarte luzatzen da, eta une batez txistulari talde batek laguntzen ditu.

NOTICIA INGLÉS

Andoni: Hello good morning. How are you bask country. Good morning listeners of Radio Nervion. Today we´ve got a very important new, don´t we Jerry?

Kenari: Yes Tony. We got a very important new.

Andoni: Eleven students of fourth of secondary school of Güeñes…

Kenari: And Gordexola.

Andoni: Are going to leave the school the next twenty first of June.

Kenari: O dear. Really?

Andoni: Yes Jerry. This smell to a tragedy. Don’t you think?

Kenari: Yes Tony. This could be the final of the IES Güeñes school.

Andoni: We must do a minute of silence.

Kenari: OK. One minute of silence to this big students.

(pasan 10 segundos)

Andoni: Is finished the time?

Kenari: No, but It doesn’t mind. We continue with the new.

Andoni: Wait…Yes… OK…OK… They have just said me that most of these exemplar students are going to go to IES Balmaseda School for example Andoni Iribar

Kenari: and Kenari Faraig

Andoni: Oooooh!!! It´s the time.

Kenari: We will see again the next year.

Andoni: If we come.

Kenari: Good bye

Andoni: And pass a good summer.

DESPEDIDA

4 años ya son suficientes para echaros de menos. Yo soy de esos que piensan que las despedidas no existen.

¿Qué es la despedida?, ¿Cuando varias personas se separan por cierto motivo? En mi opinión, la despedida es una escusa; una palabra que sirve para que el pensamiento de no volver a ver a una persona sea más llevadero y para tener un recuerdo de dicha persona. Cuando dos personas se despiden con la intención de verse el día siguiente, es una manera de mantener una relación amistosa, para así, el siguiente día que se encuentren prosigan su amistad.

Por lo que esto, pasa de ser una carta de despedida a ser una carta de recuerdo; un recuerdo que permanecerá ahi siempre y cuando nos despidamos.

PREGUNTAS

Estas son unas preguntas que nos ha obligado hacer la profesora de lengua.

1.-¿Quiénes son los autores más conocidos de la generación de 98?

2.-¿Qué genero literario creó Unamuno?

3.-¿A dónde fue exiliado Unamuno en 1924?

Miguél de Unamuno y Pio Baroja

En esta entrada he colgado el glogster sobre Miguel de Unamuno y Pio Baroja con el que hize mi trabajo de lengua.

Generación del 98

La Generación del 98 es el nombre con el que se ha reunido tradicionalmente a un grupo de escritores, ensayistas y poetas españoles que se vieron profundamente afectados por la crisis moral, política y social acarreada en España por la derrota militar en la Guerra Hispano-Estadounidense y la consiguiente pérdida de Puerto Rico, Cuba y las Filipinas en 1898. Todos los autores y grandes poetas englobados en esta generación nacen entre 1864 y 1876.

Estos autores, comenzaron a escribir en una vena juvenil hipercrítica e izquierdista que más tarde se orientará a una concepción tradicional de lo viejo y lo nuevo.

La mayoría de los textos escritos durante esta época literaria se produjeron en los años inmediatamente posteriores a 1910 y están siempre marcados por la autojustificación de los radicalismos y rebeldías juveniles.

Características

• 1. Distinguieron entre una España real miserable y otra España oficial falsa y aparente. Este pensamiento continuó en las siguientes generaciones.
• 2. Sienten un gran interés y amor por la Castilla miserable de los pueblos abandonados y polvorientos.
• 3. Rompen y renuevan los moldes clásicos de los géneros literarios, creando nuevas formas en todos ellos.
• 4. Rechazan la estética del Realismo y su estilo de frase amplia, de elaboración retórica y de carácter menudo y detallista, prefiriendo un lenguaje más cercano a la lengua de la calle, de sintaxis más corta y carácter impresionista; recuperaron las palabras tradicionales y castizas campesinas.
• 5. Intentaron aclimatar en España las corrientes filosóficas del Irracionalismo europeo.
• 6. El pesimismo es la actitud más corriente entre ellos y la actitud crítica y descontentadiza les hace simpatizar con románticos como Mariano José de Larra, al que dedicaron un homenaje.
• 7. Ideológicamente comparten las tesis del Regeneracionismo, en particular de Joaquín Costa, que ilustran de forma artística y subjetiva.

Por un lado, los intelectuales más modernos, secundados a veces por los propios autores criticados, sostenían que la generación del 98 se caracterizó por un aumento del egotismo, por un precoz y morboso sentimiento de frustración, por la exageración neorromántica de lo individual y por su imitación servil de las modas europeas del momento.